» Rok 2012» Rok 2011» Rok 2010» Rok 2009» Rok 2008» Rok 2007» Rok 2006» Rok 2005» Rok 2004» Rok 2003» Rok 2002
» Wydarzenia » Lipniacy » Ślady historii » Wspomnienia » Religia » Kultura » Łemkowie » Różności » Szukamy korzeni » Publikacje » Leksykon
» Poezja » Malarstwo » Hafciarstwo » Niezwykli » Różne
» Fauna » Flora » Nieożywiona » Różne
» Lipinki » Bednarka » Kryg » Pagorzyna » Rozdziele » Wójtowa » Najbliższa okolica » Agroturystyka » Trasy rowerowe » Trasy piesze » Różne
» Władze gminy » Parafia » Firmy » Stowarzyszenia » Telefony » Wybory » Mapy » Rozkłady jazdy » Pogoda » English » Porady Prawne
» Dane kontaktowe » Twórcy NIS Lipinek » Komunikaty

Na wołoskim prawie, czyli o powstaniu Bednarki i Rozdziela

W XIV wieku rozpoczął się proces intensywnej kolonizacji tzw. Ziemi Bieckiej. Wcześniej były to tereny dziewicze, porośnięte prastarą puszczą karpacką. Wynikało to z jednej strony z trudnych warunków gospodarowania w górzystym, niedostępnym terenie, co odstraszało potencjalnych "zasadźców", z drugiej było efektem celowej polityki niezasiedlania terenów pogranicza. Król Kazimierz Wielki doszedł jednak do wniosku, że dalsze pozostawianie pogranicza bez zagospodarowania wcale nie podnosi bezpieczeństwa Polski. Obawiał się też dzikiej kolonizacji, która nie przysparzałaby królewskiemu skarbcowi żadnych pożytków.

Torokary, świcaki i pupkary

Łemkowie, mający stosunkowo niewielki kontakt z nowinkami cywilizacyjnymi, jeszcze do II Wojny Światowej nosili często tradycyjne ubiory, wykonane z prostych, samodziałowych tkanin i skór. Ubiór był nie tylko wyznacznikiem zamożności i pozycji społecznej, ale niektóre jego elementy stanowiły swoistą wizytówkę, określającą skąd pochodzi właściciel ubrania. Właśnie z powodu pewnych elementów stroju mieszkańców Bednarki, Rozdziela czy Wapiennego nazywano żartobliwie "Pupkary" lub "Cycaki". Ale o tym później.

Dwie cerkwie Rozdziela

Pierwsza cerkiew, p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, znajduje się niedaleko od skrzyżowania w centrum wsi, na prawo od drogi do Wapiennego. Cerkiew zbudowano w 1927 roku z ciosanego piaskowca, kryta jest blachą i posiada tylko jedną, centralnie umiejscowiona wieżyczkę. Ma nietypową dla zachodniej Łemkowszczyzny architekturę. Zbudowano ją w okresie gdy wśród Łemków narastały tendencje rusofilskie. Być może stąd wzięła się niezbyt udana architektura cerkwi - można dopatrzyć się w niej próby naśladownictwa budownictwa cerkiewnego Rusi. Cerkiew pełni obecnie funkcję filialnego kościoła rzymsko-katolickiego.

Mieszkańcy Rozdziela i Bednarki w końcu XVIII w.

Rozdziele i Bednarka były najdalej na północ wysuniętymi miejscowościami w Beskidzie Niskim o przeważającym udziale Łemków wśród mieszkańców. Rodowici mieszkańcy używali łemkowskich nazw dla tych wsi: ROZDILJA i BODNARKA. Ukraiński etnograf Ivan Krasovskyj z Kijowa od lat dokumentuje życie, obyczaje i kulturę Łemków. Na podstawie zapisów w austriackich księgach katastralnych Krasovskyj odtworzył nazwiska dawnych mieszkańców Łemkowszczyzny, w tym Rozdziela i Bednarki.
reklama w nis lipinek

reklama w nis lipinek
reklama w nis lipinek
reklama w nis lipinek