Dawna cerkiew w Bednarce

Cerkiew pod wezwaniem Opieki Najświętszej Maryi Panny wybudowano w 1900 roku (choć niektóre źródła podają datę o rok późniejszą). Ma dwie niewysokie wieże, kryta jest felcowaną blachą. Cerkiew jest orientowana czyli sanktuarium znajduje się po stronie wschodniej. Plac przycerkiewny otacza kute ogrodzenie, wokół rosną kilkusetletnie drzewa.

Wnętrze świątyni jest wyjątkowo starannie zadbane. Podczas remontu przeprowadzonego przed dwoma laty wymieniono posadzkę, odnowiono ikonostas i polichromie. Na szczególną uwagę zasługuje ikonostas. Jego górna część jest nowa, ikony zostały namalowane w miejscu starych przez ukraińskich artystów. Oryginalne są natomiast cztery ikony "namiestne", umieszczone na dole ikonostasu. Obrazują one (od lewej): św. Mikołaja, Matkę Bożą z Dzieciątkiem (Hodegetria), Chrystusa Nauczającego i Archanioła Michała. Wśród ikon namiestnych zawsze po prawej stronie umieszczano ikonę "chramową" czyli obrazującą patrona świątyni. Ale w Bednarce nietypowo w tym miejscu znajduje się ikona Archanioła Michała.

Nietypowy jest również układ tak zwanych "prazdników" czyli ikon przedstawiających najważniejsze święta kalendarza liturgicznego. Zazwyczaj prazdników było dwanaście, a w Bednarce jest ich tylko sześć. Wizerunek patronki cerkwi umieszczono na suficie wraz z przedstawieniem procesji wiernych. Wizerunek Maryi Panny jest nowy, wykonany kilka lat temu przez artystów z Ukrainy, natomiast procesja jest oryginałem. Być może wśród uczestników procesji przedstawiono fundatorów świątyni, co było dość często stosowaną formą zadośćuczynienia za pomoc finansową w budowie cerkwi. Wiele ikon wchodzących niegdyś w skład ikonostasu jest nadal przechowywanych przez parafian - ich stan jest jednak bardzo zły i wymagają fachowej konserwacji, na którą obecnie nie ma środków.

W ikonostasie zachowały się także starannie odnowione, złocone wrota diakońskie i wrota carskie, które wykonał rymanowski artysta o nazwisku Szajna w 1900 roku. Świadczy o tym sygnatura wyryta na odwrotnej stronie carskich wrót. W prezbiterium znajduje się ołtarz z relikwiarzem w kształcie cerkwi.

Wcześniejsza cerkiew była drewniana i zbudowano ją na pewno przed 1828 rokiem, z którego pochodzi najstarsza pisana wzmianka o niej. Wiadomo też, że także była pod wezwaniem Opieki Najświętszej Maryi Panny i że została zniszczona przez pożar. Obecną cerkiew wzniesiono w znacznym stopniu dzięki pomocy mieszkańców Bednarki, którzy wyemigrowali do USA. Wg danych w 1899 roku na emigracji przebywało 128 osób spośród całkowitej liczby 858 mieszkańców. W 1909 odnotowano aż 360 emigrantów z 860 mieszkańców wsi. Dziś dawna cerkiew pełni funkcję kościoła pod wezwaniem MB Nieustającej Pomocy. Jest kościołem filialnym Parafii Rzymsko - Katolickiej w Lipinkach.

P.S. Zdjęcia wykonano dzięki uprzejmości sołtysa Bednarki - p. Eugeniusza Królikowskiego, który przekazał także informacje o pracach konserwatorskich w cerkwi.

Tekst i fotografie: Janusz Karp

BIBLIOGRAFIA:

• M.Okoń, Beskidy - część wschodnia. Wyd. Kraj.
• http://www.carpatho-rusyn.org